Geboorte OverschieSportGratis

Bij het maken van een coalitieakkoord voor deze bestuursperiode hebben we in alle opzichten gekozen voor pro actief handelen. Sport bleek daar bij uitstek geschikt voor. Het helpt tegen te dik worden en als je het bent kun je ermee afvallen. Maar het helpt ook tegen verveling en eventueel daaruit voortvloeiend wangedrag. Om maar wat gunstige effecten te noemen. Geen wonder dat de overheid graag wil dat mensen gaan sporten. Maar als die mensen daar vervolgens toe besluiten, blijkt het geld te kosten – vaak veel geld voor juist die mensen die het meest baat hebben bij sport. Dat is raar, en als overheid moet je dan je verantwoordelijkheid nemen. Uit die gedachte is OverschieSportGratis geboren.

Wat willen we bereiken?

Gratis sport op zich is echter geen doel, het is een middel. Om kinderen te laten sporten, maar óók om de doelstelling van meer sport onder de aandacht te brengen. En aandacht hebben we gehad, waardoor misschien de context van het ‘gratis’ soms wat op de achtergrond is geraakt. Toen we van te voren we spraken met verenigingen, scholen en welzijnsinstellingen bleek er veel animo te zijn voor het oppakken van deze vorm van sportparticipatie. Vooral toen wij hen duidelijk konden maken dat Overschie niet zou stoppen bij het gratis maken. Integendeel: het is een begin van een gerichtere ondersteuning van die verenigingen. OverschieSportGratis is dé kapstok van ons sportbeleid. Een breed pakket van maatregelen, tot de aanleg van sport- en trapveldjes aan toe. Op verzoek van de deelraad is ook scouting meegenomen in OverschieSportGratis, wat de reikwijdte van dit beleid laat zien. Scouting is bewegen, sociaal gedrag, buiten zijn, vaardigheden leren… genoeg raakvlakken om ook in OverschieSportGratis op te worden genomen.

Verenigingen centraal

Bij OverschieSportGratis staan de verenigingen centraal. Zij moeten ervoor zorgen dat meer kinderen gaan sporten en zij zijn de plek waar ze dan vervolgens sporten. Maar ze staan er niet alleen voor, want ze worden door Overschie actief en nadrukkelijk geholpen. Het belangrijkste instrument is het gratis lidmaatschap voor schoolgaande kinderen van 4 t/m 18 jaar. Als een vereniging een nieuw lid inschrijft, gaat de rekening voor het lidmaatschap naar de deelgemeente. Dit geldt voor één lidmaatschap per kind.  

Maar er is meer, want de deelgemeente helpt de verenigingen ook met het kunnen ‘hanteren’ van al die nieuwe leden. Verenigingen zijn vaak niet berekend op het succes dat we voor ogen hebben. Ze krijgen van de deelgemeente een steuntje in de rug om vrijwilligers te werven, bestuursleden te vinden, of waar ze ook maar mee komen. Wij bekijken per hulpvraag hoe we het op kunnen lossen.Van de verenigingen wordt wel het nodige verwacht. Dat ze vitaler worden, hun verantwoordelijkheid voor de Overschiese samenleving nemen en zich ontfermen over de jeugd. En we motiveren ze om een ‘maatschappelijke vergoeding’ te leveren – bijvoorbeeld door eens per jaar een openbare sportclinic te geven, of iets anders waar de gemeenschap van profiteert.

Barrières doorbreken

De meest in het oog springende barrière die Overschie slecht om kinderen aan het sporten te krijgen, is de prijs. Toch is dat maar één instrument. Het gaat er namelijk om, kinderen aan het sporten te krijgen. En de prijs is maar één aspect daarbij. Welke barrières zijn er nog meer? Overschie noemt dat het ‘pellen van de ui’ en vraagt aan het kind waarom het niet gaat sporten. Is het alleen de prijs? Vaak zit de barrière ook in zaken als bereikbaarheid (dus regelen we vervoer), als meisje niet gemengd mogen sporten (dus organiseren we sporten voor alleen meisjes), geen materiaal kunnen kopen (dus bekijken we wat we daar kunnen doen), enzovoort. Net zolang tot er geen barrières meer zijn. En dan nog mag een kind ‘nee’ zeggen. Want hoewel sporten laagdrempelig mag en moet zijn, is het natuurlijk niet verplicht.

Een ander aspect van ‘méér dan gratis’ is dat gratis niet hetzelfde is – en mag zijn – als ‘vrijblijvend’. Dat een overheid je sport betaalt is niet zomaar wat, en dus mag die overheid van je verwachten dat je ervoor gáát. Om dat te borgen, moeten ook de ouders erachter staan dat het kind bij een vereniging gaat sporten. Zij uiten dat door een overeenkomst te tekenen, een allerminst vrijblijvende overeenkomst. Als het kind namelijk niet waarmaakt waaraan het is begonnen, dus niet bij de vereniging naar keuze gaat of blijft sporten, dan betalen de ouders alsnog de helft van het lidmaatschap van dat jaar.

OverschieSportGratis Méér dan sport

Hoe belangrijk bewegen ook is, het project OverschieSportGratis is méér dan sport. Sport is de kapstok voor een heel scala aan doelstellingen. Overschie zet in op een vitaler verenigingsleven, op meer participatie van ouders bij die verenigingen (en dus bij de samenleving), op betere voeding, op spelenderwijs beter de Nederlandse taal leren, op sport als brede schoolactiviteit, op de vereniging als ontmoetingsplek voor kinderen en jongeren, op sport als oefenplek voor sociale vaardigheden, doorzettingsvermogen en zelfwaardering.

Kortom, op al die zaken die momenteel vooral versnipperd worden gestimuleerd door allerlei gespecialiseerde jeugdwerk- en participatieorganisaties. Door de ‘natuurlijke kapstok’ die sport zo gemakkelijk kan zijn, krijgen al deze aspecten een even natuurlijke samenhang, een logica. En daarmee veel meer effect. Overschie zet nadrukkelijk in op deze integrale benadering en zal haar welzijns- en participatiebudgetten zoveel mogelijk rondom dit project groeperen.

Hoeveel kost het project?

Is dit Overschiese project duur? Dat is maar hoe je het bekijkt. Wat ons betreft is een project pas duur, wanneer het geld dat erin gepompt wordt niet of nauwelijks leidt tot resultaten. Of wanneer de resultaten niet of nauwelijks herleid kunnen worden tot het geld. Daarmee is het begrip ‘duur’ niet zozeer gekoppeld aan de hoeveelheid geld, maar aan de effectiviteit van dat geld. Als je het zo bekijkt, dan zijn er schrikbarend veel dure projecten in Nederland.

En als je het zo bekijkt, dan behoort OverschieSportGratis fundamenteel niet tot deze categorie – hoeveel geld het ook zal kosten. Door de link met de abonnementsgelden betekent elke euro méér in dit project, meer succes. De kosten zijn lineair verbonden aan de effecten. Een schaarse kwaliteit van beleid.

Dus wie bang is voor de kosten, is bang voor het succes…

Wat hebben we al bereikt?

Het aantal gratis lidmaatschappen in dit eerste jaar is een stevige indicatie dat we goed op weg zijn. Maar er is meer. OverschieSportGratis zorgt ervoor dat we nu regelmatig praten met onze sportverenigingen. Dat deden we te weinig – en andersom. Sportverenigingen weten ons nu te vinden met vragen en problemen, maar ook met kansen. Scholen en verenigingen praten met ons en met elkaar. Ouders en kinderen spreken ons aan op dit project. Dat betekent dat wij hen bereiken – en zij ons. Deze wederkerigheid is een klompje goud dat we koesteren. Hoeveel kinderen denken nu aan sporten, en zouden dat in andere omstandigheden niet doen? We weten het niet, maar we weten zeker dat wij voor velen een deur hebben geopend.

En misschien gaat dat ook wel gelden voor kinderen in andere delen van de stad. Stedelijk is er namelijk steeds meer aandacht voor OverschieSportGratis. Aangezien wij het liefst alle Rotterdamse kinderen zien bewegen, is dit een ontwikkeling die we toejuichen